Lees verder
Jens Weerdenburg en Michiel van Schalkwijk
De zonne-energiesector is volop in ontwikkeling. We spraken hierover met Michiel van Schalkwijk, directeur bij SOLARWATT Benelux en bestuurslid van branchevereniging Holland Solar. Als voorzitter van de werkgroep circulariteit vertegenwoordigt hij als bestuurslid de zonne-energiesector binnen het bestuur van Stichting OPEN. Ook Jens Weerdenburg, branchespecialist circulariteit en PV-maakindustrie bij Holland Solar, is nauw betrokken bij deze samenwerking. Samen werken zij aan een systeem dat klaar is voor de toekomstige stroom afgedankte zonnepanelen.
Basis op orde, vooruitkijken naar groei
Volgens de sector is de basis voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid inmiddels goed ingericht. Er is zicht op de markt en de manier waarop producenten en importeurs bijdragen aan inzameling, voorbereiding voor hergebruik en recycling.
Volgens Van Schalkwijk is een belangrijke factor de rol van data daarin. Stichting OPEN fungeert steeds meer als betrouwbare bron voor marktinformatie. “De informatie die Stichting OPEN ontvangt over de markt is zeer accuraat. Je kunt het gebruiken als graadmeter voor hoe de markt zich ontwikkelt.”
Uitdaging ligt in de toekomst
De echte uitdaging ligt volgens de sector niet in het heden, maar in de toekomst. Zonnepanelen hebben een lange levensduur, waardoor de afvalstroom nu nog relatief klein is. Tegelijk vraagt de toekomstige schaal nu om voorbereiding.
“We weten dat de grote volumes afgedankte zonnepanelen nog moeten komen. Daar moet de verwerkingscapaciteit en technologie nu al op voorbereid zijn,” aldus Van Schalkwijk.
Tegelijk staat de sector onder druk door veranderende marktomstandigheden, zoals toenemende negatieve elektriciteitsprijzen en onzekerheid in subsidieregelingen, wat het belang van een stabiel en toekomstgericht systeem verder onderstreept.
De sector houdt daarbij rekening met marktfluctuaties en bouwt stapsgewijs financiële reserves op, zodat toekomstige kosten voor inzameling en verwerking van afgedankte zonnepanelen kunnen worden opgevangen, ook als de afvalstroom later pas op gang komt.
Van Schalkwijk: “Dat willen we voorkomen door het nu goed te organiseren.”
Innovatie in recycling en grondstoffen
Hoogwaardige recycling van afgedankte zonnepanelen staat nog in de kinderschoenen. Er lopen verschillende initiatieven om de verwerking te verbeteren en meer waardevolle materialen terug te winnen. In Nederland is inmiddels de eerste verwerker actief die afgedankte zonnepanelen kan recyclen (MIREC). Een tweede verwerkingsinitiatief is in ontwikkeling, waarmee de hoogwaardige verwerkingscapaciteit verder wordt opgebouwd.
Ook wordt onder andere samengewerkt met partijen zoals TNO om nieuwe technologieën te ontwikkelen.
Weerdenburg: “De Europese context speelt ook een rol. Volgens de sector hangt effectieve recycling samen met de ontwikkeling van een Europese maakindustrie, zodat teruggewonnen grondstoffen opnieuw kunnen worden ingezet.”
Levensduurverlenging en hergebruik
Naast recycling kijkt de sector nadrukkelijk naar het verlengen van de levensduur van zonnepanelen. Hoe langer producten meegaan, hoe beter dat is voor zowel duurzaamheid als kosten. Er ontstaan ook initiatieven voor hergebruik, waarbij panelen een tweede leven krijgen voordat ze worden verwerkt.
Samenwerking essentieel
Samenwerking binnen Stichting OPEN is volgens de sector cruciaal. Door gezamenlijk op te trekken kunnen producenten en importeurs zorgen voor een efficiënt systeem en stabiele kosten.
“Als sector organiseren we dit samen. Dat is nodig om de verwerking op lange termijn goed en betaalbaar te houden,” aldus van Schalkwijk.
Belang van inzicht, communicatie en maatschappelijk draagvlak
De zonne-energiesector draagt bij aan de energietransitie door duurzame energie op te wekken. Tegelijk wordt de keten steeds verder verduurzaamd, van productie tot en met recycling. Stichting OPEN speelt hierin een belangrijke rol door de verwerking van afgedankte zonnepanelen continu te verbeteren.
Weerdenburg: “Voor het maatschappelijk draagvlak is het essentieel dat we laten zien dat we onze afgedankte producten verantwoord verwerken en blijven verbeteren.”
Volgens de sector is het belangrijk om producenten en andere stakeholders beter inzicht te geven in wat er met producten gebeurt na afdanken. Bezoeken aan verwerkers en het zichtbaar maken van het recyclingproces helpen daarbij.
Daarnaast is het belangrijk om te benadrukken dat Stichting OPEN een producentenorganisatie is, en geen uitvoeringsorganisatie van de overheid. Van Schalkwijk:
“Wij zijn samen verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van onze producten in de afvalfase, en sturen daarbij op efficiëntie en zo laag mogelijke kosten.”
Vooruitblik
Voor de komende jaren ligt de focus op het verder uitbouwen van het systeem, het voorbereiden van toekomstige afvalstromen en het stimuleren van innovatie in recycling en grondstoffenterugwinning.
Ook blijft lobby richting overheid belangrijk, bijvoorbeeld rond circulariteit, regelgeving en randvoorwaarden voor de sector.
Meer informatie op www.hollandsolar.nl