Stichting OPEN draagt met recordinzameling elektrisch afval bij aan grondstoffenzekerheid

In de huidige instabiele wereld is de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen steeds minder vanzelfsprekend, terwijl de vraag ernaar juist groeit. Dit maakt het werk van Stichting OPEN relevanter dan ooit. Wat begon als een systeem voor afvalinzameling ontwikkelt zich steeds meer tot een infrastructuur voor circulariteit door grondstoffenbehoud, voorbereiding voor hergebruik en hoogwaardige recycling. Dat blijkt uit het jaarverslag 2025 van Stichting OPEN, dat voor het vijfde jaar op rij meer elektrische apparaten, lampen en batterijen inzamelde.

In 2025 zamelde Stichting OPEN opnieuw meer afgedankte apparaten, lampen en batterijen in dan het jaar ervoor: in totaal 245.418.000 kilo, een stijging van 3% ten opzichte van 2024. Dit volume staat gelijk aan 25.000 volle Wecycle vrachtwagens en betekent voor het vijfde jaar op rij een inzamelrecord. Met ruim 30.000 Wecycle inleverpunten, meer dan 20 sorteerlocaties en een landelijk netwerk van gemeenten, retailers, kringloopbedrijven, transporteurs, sorteerders, refurbishers en recyclers beschikt Nederland over een van de best georganiseerde inzamel- en verwerkingssystemen ter wereld. Dit systeem vormt de basis voor het veilig inzamelen, sorteren, hergebruiken en recyclen van afgedankte apparaten, lampen en batterijen.

Eerst hergebruik, daarna hoogwaardige recycling
Hergebruik van afgedankte apparaten is inmiddels structureel ingebed in het Nederlandse systeem: geschikte apparaten of onderdelen in de afvalfase worden beoordeeld, gerepareerd en opnieuw ingezet. Met deze aanpak kreeg in 2025 bijna 1,8 miljoen kilo aan afgedankte apparaten een tweede leven via hergebruik. Als hergebruik geen optie is, volgt hoogwaardige recycling. Door deze aanpak vermindert de vraag naar nieuwe grondstoffen en draagt Stichting OPEN bij aan de Europese doelstelling om in 2030 minimaal 25% van de strategische grondstoffen uit recycling te halen.

Enorm potentieel Nederlandse ‘Urban Mine’
Het potentieel aan strategische en kritieke grondstoffen uit recycling is enorm. Uit de recent gepubliceerde Urban Mine Analyse van Stichting OPEN blijkt dat zich in Nederlandse huishoudens en bedrijven ruim 7 miljard kilo aan grondstoffen bevindt in elektrische apparaten, waarvan 764 miljoen kilo aan strategische en kritieke grondstoffen (Critical Raw Materials – CRM’s). Denk bijvoorbeeld aan koper, aluminium, neodymium en kobalt – essentieel voor de energietransitie en digitalisering. Tegelijkertijd is het terugwinnen van veel van deze materialen technisch en economisch nog altijd complex, omdat ze vaak in kleine hoeveelheden zijn verwerkt in apparaten. Daarom pleit Stichting OPEN voor gerichte investeringen in innovatie en nieuwe verwerkingsmethoden maar ook voor een nauwere samenwerking tussen overheid, industrie en kennisinstellingen op dit gebied.

Jan Vlak: ‘Ons werk is relevanter dan ooit’
Jan Vlak (algemeen directeur Stichting OPEN): “Wat begon als een wettelijke opdracht om afgedankte apparaten, lampen en batterijen in te zamelen en te recyclen, gaat inmiddels over iets veel groters: grondstoffen, leveringszekerheid en strategische onafhankelijkheid. In deze geopolitiek roerige tijden is ons werk daarom relevanter dan ooit. Juist door eerst in te zetten op voorbereiding voor hergebruik en daarna op hoogwaardige recycling, halen we het maximale uit de ‘urban mine’ en bouwen we samen met al onze ketenpartners aan een circulaire toekomst.”

Steven van Eijck: ‘Trots, maar er blijven uitdagingen’
Steven van Eijck (voorzitter Stichting OPEN): “We kunnen trots zijn op deze cijfers. Toch blijven er ook uitdagingen. Zo belandt nog altijd een aanzienlijke hoeveelheid apparaten, lampen en batterijen in het restafval en als metaalschroot. Daarom zijn er aanvullende stappen nodig op het gebied van inzameling, wetgeving en handhaving. Neem bijvoorbeeld de wettelijke afgifteplicht van afgedankte elektronica aan gespecialiseerde verwerkers. Die is nog steeds niet in werking, terwijl we daarmee 35 miljoen kilo afgedankte apparaten extra hadden kunnen inzamelen. Dat is een gemiste kans.”

Columns van onafhankelijke experts
Stichting OPEN heeft voor dit jaarverslag aan drie onafhankelijke experts gevraagd om hun visie te geven op het belang van zelfvoorzienendheid als het gaat om kritieke grondstoffen. Allard Castelein, Speciaal Vertegenwoordiger Grondstoffenstrategie, reflecteert op het geopolitieke belang van kritieke grondstoffen. Barbara Baarsma, hoofdeconoom bij PwC en hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam, gaat in op de economische waarde van circulariteit en grondstoffenbehoud. Ruth Mugge, hoogleraar Design for Sustainable Consumer Behaviour aan de TU Delft, laat zien hoe ontwerp en consumentengedrag bijdragen aan reparatie, levensduurverlenging en hergebruik. Hun columns zijn te vinden in het jaarverslag.

Download het jaarverslag 2025